โลกของกว่างนักสู้แห่งขุนเขา (คลิป) ประจำปี 2563

จังหวัดน่าน เทศกาลโลกของกว่างนักสู้แห่งขุนเขา ประจำปี 2563 เพื่อเป็นการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมขนบธรรมเนียมประเพณี อันดีของของท้องถิ่นให้คงอยู่สืบไป

เมื่อช่วงเย็นของวันที่ 17 ตุลาคม 2563 ที่สนาม สถานีขนส่งรถโดยสารเทศบาลอำเภอปัว  ชาวชุมชนในพื้นที่หมู่บ้านและชุมชนต่างๆ ในพื้นที่อำเภอปัว ได้จัดขบวนแห่ริ้วขบวนที่สวยงาม เพื่อแสดงออกถึงวิถีชีวิต ขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีของท้องถิ่น  ในงานเทศกาลโลกของกว่าง นักสู้แห่งขุนเขา ประจำปี 2563

เพื่อเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยว ของชาวอำเภอปัว และจังหวัดน่าน อีกทั้งยังเป็นการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมขนบธรรมเนียมประเพณี อันดีของของท้องถิ่นให้คงอยู่สืบไป  ซึ่งชมรมการท่องเที่ยวอำเภอปัว ร่วมกับ สภาวัฒนธรรมและผู้ประกอยการท่องเที่ยว ได้จัดขึ้นระหว่างวันที่ 13–21ตุลาคม 2563 โดยมีนายอำเภอปัว เดินทางมาเป็นประธานเปิดงาน

กว่าง  เป็นแมลงปีกแข็งชนิดหนึ่งบางท้องถิ่นเรียกว่า แมงคาม เนื่องจากธรรมชาติมันชอบคามกัน (คาม เป็นการต่อสู้ของกว่าง โดยเอาเขาประสานกัน คีบและดันกันไปมา) หรืออาจเนื่องมาจากมักพบแมลงชนิดนี้ อาศัยหากินอยู่ตามต้นคาม ที่มีขนาดประมาณเท่าหัวแม่มือหรือมีขนาดใหญ่กว่านั้นเล็กน้อย

มีขา 6 ขา และมีเขาทั้งชนิดที่มี สองเขา สามเขา หรือห้าเขา ที่ใช้เป็นอาวุธต่อสู้กันจนฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งยอมแพ้และหลีกทางหนีไป ซึ่งบางครั้งตัวที่มีขนาดเท่าๆ กันใช้เวลาในการต่อสู้กันนานหลายชั่วโมง มันจึงได้รับฉายาว่า “นักสู้แห่งขุนเขา” กว่างมีวงจรชีวิตประมาณ 1 ปี

โดยเริ่มจากไข่ฟักตัวเป็นตัวอ่อนอยู่ในดินตามโพรงไม้ ตอไม้ผุๆ หรือกองขี้เลื่อย เรียกว่า(แมงกั่นตู่) จากนั้นจะเป็นดักแด้ แล้วลอกคราบเป็นแมลงกว่างและออกจากดินบินออกมา หาคู่ผสมพันธุ์ วางไข่ในราวเดือน สิงหาคม-พฤศจิกายน แล้วตายไป

กว่างตัวผู้จะมีเขาสองเขา 5 เขา โดยใช้เขาล่างงัดและหนีบศัตรูเพื่อแย่งตัวเมียในการผสมพันธุ์ และขนาดของกว่างก็มีหลายสายพันธุ์ และมีหลายขนาด ตัวเล็กเขาสั้นเรียกว่า กว่างกิ ตัวปานกลางเขายาวปานกลาง เรียกว่า กว่างแซม ตัวใหญ่เขายาวเรียกว่า กว่างโซ้ง ส่วนตัวเมียไม่มีเขาเรียกว่า อีโม๊ะ  หรือ อีหลุ้ม

ส่วนอาหารของกว่างตามธรรมชาติได้แก่เปลือกไม้ยางไม้ที่มีรสหวานเช่น ต้นคาม ต้นมะค่า เถารกฟ้าส่วนอาหารที่คนนิยมนำมาเลี้ยงกว่าง เช่น  อ้อย  กล้วย  แตงไทย  และเถาวัลย์  เป็นต้น

โดยแต่ละวันจัดให้มีการประลองกว่าง ที่ชาวภาคเหนือได้ถือเป็นการเล่น เพื่อผ่อนคลายหลังจากรอเวลาที่ต้นข้าวถึงเวลาจะเก็บเกี่ยวข้าว ซึ่งเป็นประเพณีอันเก่าแก่ของคนภาคเหนือ อีกทั้งเพื่อให้เยาวชนรุ่นหลังได้ศึกษาและดำรงรักษาให้คงอยู่ ตลอดจนเป็นการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ การส่งเสริมการท่องเที่ยวของอำเภอปัว และของจังหวัดน่าน อีกด้วย

การเปิดงานเทศกาลโลกของกว่าง  “นักสู้แห่งขุนเขา”  ประจำปี 2563   ภายในงานได้จัด  กิจกรรมต่างๆ ที่น่าสนใจหลากหลายอย่าง อาทิ จัดให้มีการประกวดขบวนแห่จากหมู่บ้านต่างๆ การละเล่นพื้นบ้านและวิถีชีวิตของชนเผ่า การประลองชนกว่าง การประกวดกว่างสวยงาม การประกวดธิดากว่าง การแสดงนิทรรศการโลกของกว่าง และวงจรชีวิตของกว่าง

ตลอดจนการจัดจำหน่ายสินค้าผลิตภัณฑ์ของชุมชน ได้นำสินค้าออกมาวางจำหน่ายเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะเครื่องเงินราคาถูกของชาวชนเผ่าชาวไทยภูเขา และผลิตภัณฑ์ของชุมชนผ้าทอมือพื้นเมืองนำมาจำหน่ายในงานด้วย  ทั้งนี้หลังเสร็จสิ้นงานจะมีการปล่อยกว่าง กลับคืนสู่ป่าเพื่อเป็นการให้กว่างได้ขยายพันธุ์ต่อไป

77ข่าวเด็ด ประจำจังหวัดน่าน รายงาน

ไชยรัตน์ รัตสิมวงศ์

ไชยรัตน์ รัตสิมวงศ์

ลูกเป็ด เฝ้าน่าน