เสริมสปิลย์เวย์หวังเพิ่มปริมาณน้ำอ่างใน จ.แพร่ กลายเป็นปมปัญหาหวั่นภัยพิบัติรุนแรงใครรับรอง


การเสริมสปิลเวย์อ่างเก็บน้ำให้สามารถกักน้ำเพิ่มในจังหวัดแพร่ของมูลนิธิใจกระทิง กลายเป็นประเด็นสงสัยถึงความปลอดภัย เสี่ยงต่อการเกิดภัยพิบัติรุนแรง กระหึ่มอยู่ในโลกโซเชียล หวั่นอันตรายถ้ามีปริมาณน้ำมากอาจทำให้เกิดภัยพิบัติรุนแรงได้กว่าที่เคยเกิด

โครงการพัฒนาสู่ความมั่นคงน้ำและบริหารจัดการน้ำด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีปีที่ 2 โดยสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (องค์กรมหาชน) ที่เสนอของบประมาณต่อมูลนิธิใจกระทิง ซึ่งเป็นการนำเอาเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาใช้ในพื้นที่เกษตรกรรมนอกเขตชลประทานโดยเฉพาะในภาคเหนือมีอยู่ถึงร้อยละ 87 คือพื้นที่ชลประทานมี 6,080 ตร.กม นอกเขตชลประทานพื้นที่เกษตรมีมากถึง 39,856 ตร.กม. โครงการดังกล่าวจึงให้ความสำคัญกับการจัดการน้ำชุมชน มีการออกแบบการจัดการน้ำ เพิ่มต้นทุนน้ำ ให้ชุมชนสามารถจัดการน้ำได้ด้วยตนเอง

ในปี พ.ศ. 2555 สสนก.(ชื่อเดิม) และองค์การบริหารส่วนจังหวัดแพร่ ร่วมดำเนินการแก้ปัญหาอุทกภัยและภัยแล้งร่วมกัน มีการรวมสถิติช้อมูลน้ำในจังหวัดเป็นคลังข้อมูลน้ำจังหวัดใช้ร่วมกันกว่า 12 หน่วยงาน จัดการน้ำทั้งในสภาวะปกติและสภาวะวิกฤต ปีพ.ศ. 2559 เกิดเป็นองค์กรที่เรียกว่า “ศูนย์น้ำจังหวัดแพร่” บริการข้อมูลให้กับภาครัฐและประชาชนรวม 34 หน่วยงาน

ปี พ.ศ. 2561 มูลนิธิใจกระทิง ศูนย์บริหารจัดการน้ำจังหวัดแพร่ สสนก.(ชื่อเดิม) ได้ขยายการดำเนินงาน มุ่งพัฒนาโครงการสร้างแหล่งน้ำและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ สร้างสุขภาวะอย่างยั่งยืน โครงการนี้มูลนิธิใจกระทิงและ สสนก. ร่วมกันประยุคใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในการพัฒนาแหล่งน้ำสู่การบริหารจัดการและความมั่นคงน้ำ เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศในปัจจุบัน ในพื้นทีจังหวัดแพร่มีการพัฒนาโครงการจำนวน 7 โครงการ แบ่งเป็นพัฒนาโครงสร้างน้ำ 5 โครงการและงานสร้างตัวอย่างเกษตรตามทฤษฏีใหม่จำนวน 2 โครงการ

ดังนั้นการก่อสร้างในอ่างเก็บน้ำเพิ่มระดับสปิลเวย์ใหม่โดยยกระดับน้ำสูงกว่าเดิม 1.50 เมตรโดยเฉลี่ย ตัดถนนเข้าพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ ป่าชุมชนในท้องถิ่น ในเขตบ้านปางงุ้น ต.สรอย อ.วังชิ้น บ้านแม่จอก ต.หัวทุ่ง อ.ลอง บ้านแม่ขะต๋อม ต.ป่าสัก อ.วังชิ้น บ้านแม่ขมิง ต.สรอย อ.วังชิ้น บ้านแม่พวก ต.เด่นชัย อ.เด่นชัย การเพิ่มระด้บสูงจุดระบายน้ำ (สปิลเวย์) ในพื้นที่ดังกล่าว จึงน่าจะเกิดจากการทำงานของศูนย์น้ำจังหวัดแพร่ และมูลนิธิใจกระทิง
โครงการดังกล่าวกลายเป็นสิ่งที่ชุมชนหวั่นวิตกว่า การเสริมสปิลเวย์ อาจกลายเป็นระเปิดเวลาลูกใหญ่ของชุมชนในช่วงเข้าสู่ฤดูฝน พระยงยุทธ ทีปโก เจ้าอาวาสวัดปางงุ้น ต.สรอย อ.วังชิ้น จ.แพร่ เข้าดูพื้นที่อ่างเก็บน้ำหลายแห่งทางตอนใต้ของจังหวัดแพร่ ทั้งอ้างขนาดเล็ก อ่างขนาดกลาง และ จุดกักน้ำเล็กๆ ในร่องเขา ถูกเสริมระดับเก็บกักให้มีความสูงขึ้น โดยมีเป้าหมายเพิ่มน้ำต้นทุนให้กับระบบการจัดการน้ำ

นายณรงค์ วงศ์นันไชย อายุ 60 ปี ชาวปางงุ้นอีกราย กล่าวว่า น้ำป่าออกจากภูเขาในบ้านปางงุ้น แล้วไหลไปตามร่องภูเขาลงลำห้วย เส้นทางของน้ำ ทำลายพื้นผลเกษตร บ้านเรือน สัตว์เลี้ยง วัวควาย การทำอ่างทำให้เรามีน้ำใช้ แต่ถ้ายกระดับสูง เหมือนเราทำทำนบกั้นน้ำในลำเหลือง ถ้าพังลงมาคงแก้ไขอะไรไม่ได้ ห้วยแม่อางท่วมบ้านทุกปี ถ้ามีการยกระดับน้ำเพิ่มเกิดพังลงมาชาวบ้านคงอยู่ไม่ได้แน่ ไม่ปลอดภัยถ้ามีฝนตกหนักในยามค่ำคืน
พระยงยุทธ ทีปโก เจ้าอาวาสวัดปางงุ้น กล่าวว่า ปัจจุบันน้ำในอ่างเก็บน้ำของจังหวัดแพร่ ส่วนใหญ่แห้งจนไม่สามารถปล่อยน้ำได้แล้วเป็นส่วนใหญ่ คือไม่มีน้ำใช้เพื่อการเกษตรอีกต่อไปจะส่งผลต่อการเกษตรในปีนี้อย่างรุนแรง ส่วนการเตรียมการแก้ปัญหาน้ำของ มูลนิธิใจกระทิง ที่กำลังดำเนินการอยู่ มีการเสริมสปิลเวย์ในระดับสูงเกือบ 2 เมตรโดยเฉลี่ย ด้วยการก่อสร้างทำนบคอนกรีต มีประตู้น้ำขนาดประมาณ 50 เซนติเมตรเท่านั้น การเพิ่มระดับน้ำระดับดังกล่าวจะเพิ่มปริมาณน้ำต้นทุนในอ่างเก็บน้ำได้จริง แต่ตัวอาคารกั้นน้ำจะทนไหวหรือไม่ ในเมื่อการออกแบบผิดไปจากเดิม ชลประทานจังหวัดแพร่จะรับผิดชอบหรือรับรองการก่อสร้างดังกล่าวหรือไม่ หรือ หน่วยงานใดจะรับรองความปลอดภัยให้กับชุมชน

อ่านข่าวอื่นๆในจังหวัดแพร่ กดอ่านที่นี่